Illa farið með tölfræðina
Á forsíðu morgunblaðsins í dag (þriðjudaginn 30. júní) gefur að líta fyrirsögn fyrir heilsíðugrein á bls. 12. Fyrirsögnin er þessu:
Fjórfalt meiri umferð og margfalt meiri slysatíðniÍ samhenginu mætti ætla að "margfalt" þýddi hér tífalt eða álíka. Í það minnsta ekki minna en fjórfalt. Raunin er reyndar sú að slysatíðnin er tvöföld. Verið er að tala um samanburð á kafla Suðurlandsvegar og þeim vegspotta sem Vaðlaheiðagöng eiga að taka við af - sem ég mun kalla Norðurlandsveg í þessari færslu. Gögnin sem ég nota eru úr Morgunblaðinu og eiga við um mælingar síðustu 5 ár.
Í greininni stendur: "Samkvæmt tölum sem Umferðarstofa tók saman fyrir Morgunblaðið ...", og síðar er aftur talað um fjórfalda umferð og margfalda slysatíðni. Það má þá draga þá ályktun að Morgunblaðið hafi kallað "tvöfalt" "margfalt".
Sumir myndu kannski kalla þetta smáatriði - en þetta er nefninlega lykilatriði! Tölurnar sem við ættum að vera að skoða eru nefninlega frekar "slysatíðni á fjölda einstaklinga". Þannig fær Norðurlandsvegur tvöfalt vægi á við Suðurlandsveginn!
Einnig mætti deila upp í vegalengd umræddra vegakafla til þess að fá enn annað hættumat. Eftirfarandi tafla sýnir þannig alla útreikninga:
| Suðurlandsvegur | Norðurlandsvegur | |
| Slys á mönnum (gróft mat) | 43 | 22 |
| Meðalumferð á dag | 6.998 | 1.780 |
| Vegalengd | 10,48 km | 26.04 km |
| Slys á mann | 0.00614 | 0.0124 |
| Slys á mann á km | 0.000586 | 0.000475 |
Þannig reiknast mér (og ég er með EINA háskólagráðu!) að vegirnir séu í hæsta lagi jafn hættulegir, sé miðað við "slys á mann á km". Reyndar vantar _alla_ óvissureikninga. Ef meiri upplýsingar væru gefnar mætti reikna út hversu líkir vegirnir eru í prósentum. En það er önnur ella. Tölfræði er nánast undantekningalaust illa fram sett í öllum fjölmiðlum.
Það er svo allt annað mál hvort þetta eitt réttlæti að velja Suðurlandsvegsframkvæmdir fram yfir Vaðlaheiðagöng í tíma. Til þess þarf að bera saman kostnað og margt fleira sem ég hef ekki hugmynd um. Ein rök fyrir Suðurlandsveginn væru að hann þjónar fleira fólki. En þá má spyrja sig hvort ekki væri verið að mismuna fólki. Hvers vegna ættu þessar 1.780 sálir sem fara daglega um Norðurlandsveginn ekki að fá bættar samgöngur ef þeirra vegur er alveg jafn lélegur og sá fyrir sunnan (Fríkirkjuna).
En að greinin hafi þessar upplýsingar að meginforsendu er fáránlegt. Sér í lagi að "margfalt" sé það sama og "tvöfalt". Illa farið með tölfræði!
Svo talar maður ekki um "meiri tíðni", heldur "hærri tíðni". Fávitar.
Rotið þann 2009-06-30 kl. 18:40:11 af þeim sem heitir Tómas Árni
Bættu við athugasemd:
Góður pistill annars og þarfur. Mæli með að þú sendir hann í prentaða miðla.
Sömuleiðis er ég (aldrei slíku vant) sammála háttvirtum þingmanni Ólínu Þorvarðardóttur með það að tvöföldun vegakafla er lúxus í samanburði við ókláraða grunnvegaþjónustu. Má í því samhengi benda á að sumir vegaspottar hafa verið á áætlunum í fleiri tugi ára!
Það sem breytist er að fólk fær fleiri færi á að ana sér áfram á allt of miklum hraða. Fleira fólki er troðið á þessa tvöföldun sem endar í vegateppu þar sem vegurinn verður aftur einfaldur. Það sem vantar líka í tölfræðina er hversu margir voru að keyra of hratt sem slösuðust. Grunar að það sé meirihlutinn...